Zakres i treść cz. 2

Każde pojęcie, każdy termin ma zakres i treść oznaczoną. Termin oznacza już to jedno indywiduum, co ma miejsce w imionach własnych i terminach szczególnych: Wiktor Hugo, prezes Izby deputowanych: już to ich liczbę nieoznaczoną, jak terminy ogólne: człowiek, zwierzę. Termin wyraża już to jeden przymiot, jak terminy czysto oderwane: białość, równość; już to mniejszą lub większą liczbę przymiotów, jak terminy ogólne konkretne, biali, rzeczy równe, oraz terminy szczególne i imiona własne.

Niekiedy imionom własnym zaprzeczano własności posiadania treści oznaczonej, utrzymując, że one służą po prostu za cechę danego indywiduum, nie mając znaczenia. Nic fałszywszego nad to mniemanie. Każde imię własne ma swoje znaczenie pod względem treści; kiedy na przykład wymawiam nazwisko Tiners, rozumiem pod nim człowieka odznaczającego się od innych ludzi pewną liczbą szczególnych przymiotów, na przykład tym faktem, że napisał Historię konsulatu i cesarstwa, i że był prezydentem rzeczypospolitej francuskiej.

Jeżeli porównamy rozmaite terminy mające pewne stosunki pomiędzy sobą, zauważymy, że te, których zakres jest największy, mają zarazem treść najmniejszą, i wzajemnie.

Comments

  1. By Reklama