O zdaniach – sądach cz. 1

Pojęcia są to tylko materiały myśli; niema jeszcze myśli, jeżeli ograniczamy się na rozważaniu idei wyosobnionych jedna od drugiej i niejako krążących bez związku: człowiek, dobro, trójkąt, równokątny, platyna, rozpuszczalny. Myślenie zaczyna się z twierdzeniem. Skutek twierdzenia jest ten: łączy idee przedstawione umysłowi oddzielnie: człowiek Jest dobry, platyna Jest rozpuszczalna, ten trójkąt równokątny.

Twierdzenie jest aktem sądzenia; zdanie jest to wypowiedzenie sądu. Każde zdanie (sąd) składa się z dwóch terminów podmiotu: (subiektu), o którym twierdzimy; człowiek, platyna, ten trójkąt; z atrybutu czyli orzeczenia (predykatu), które twierdzimy; dobry, rozpuszczalny i łącznika, słowa, Jest, który łączy subiekt i predykat.

nagłośnienie eventowe

Wszystkie słowa dadzą się sprowadzić do słowa być; są one syntezą tego słowa i pewnego atrybutu; błyszczeć znaczy: być błyszczącym; kochać; być kochającym. Przeto ważna kwestia znaczenia słowa prowadzi ostatecznie do oznaczenia słowa Jest w zdaniu.

Rola słowa w zdaniu. Rola ta jest rozmaitą, stosownie do tego, czy mamy na uwadze ważność obiektywną, czy też ważność logiczną zdania. Jeśli mówię; słońce jest świecące, chcę przez to powiedzieć, że zewnątrz mnie istnieje przedmiot, nazywany słońcom, i że przymiotem tego przedmiotu jest; świecić; słowo jest tu zarazem znakiem związku pewnego atrybutu z pewnym subiektem. Logika czysta nie zajmuje się realnym istnieniem rzeczy; ma ona do czynienia z pojęciami, nie pytając się, czy one odpowiadają lub nie rzeczy wartością; rozważa je w dziedzinie myśli, a nie zewnątrz myśli. Zresztą istnienie obiektywne, właściwie mówiąc, nie jest specjalnym atrybutom przedmiotów myśli; rzecz istniejąca, jest to rzecz traktowana myślą przez umysł, rozważana jako realna, poza umysłem, z przyczyn obcych dla logiki. Logika w słowie widzi jedynie związek pomiędzy subiektem a predykatom.

nagłośnienie eventowe