O wnioskowaniach pośrednich cz. 4

Terminy sylogizmu. Logicy klasyczni ponadawali nazwy każdemu terminowi sylogizmu. Nazwali wielkim terminem ten, który ma najwięcej zakresu; małym terminem ten, który ma najmniej zakresu, a średnim terminem ten, którego zakres jest środkującym pomiędzy zakresami wielkiego i małego terminu. Terminy; wielki i mały otrzymały nazwę skrajnych.

Ta terminologia, którą zatrzymamy, przez uszanowanie dla długiej tradycji, nie ma wagi bezwzględnej. Jakoż, w pewnych sylogizmach trzy terminy posiadają ten sam zakres np. w następującym sylogizm:

więc:

3+1 jest równe 4;

4 jest równe 2+2;

3+1 jest równe 2+2;

i w ogóle we wszystkich sylogizmach matematycznych.

Ściślej biorąc, należałoby nazywać wielkim terminem atrybut kwestii; małym terminem – subiekt tejże kwestii,  a średnim, termin środkujący.

Zdania sylogizmu. Trzy terminy sylogizmu, łącząc się z sobą po dwa, tworzą trzy zdania. Zdanie, zawierające w sobie średni i wielki termin, nazywamy większym; zawierające mały i średni termin, nazywa się mniejszym; na koniec trzecie, zawierające mały termin i wielki, jest wnioskiem.

Większe: każdy człowiek jest śmiertelny;

Mniejsze: Piotr jest człowiekiem,

Wniosek: Piotr jest śmiertelny.

Zdanie większe i mniejsze, połączono, nazywają się przesłankami, praemissae, poprzedzającymi wniosek.