O pojęciach i terminach cz. 4

Przeciwnymi mają być te terminy, z których jeden zaprzecza temu, co stawia drugi, których tedy nic możemy pomyśleć zastosowalnymi w tym samym czasie do jednej i tej samej rzeczy; takimi są na przykład: istniejący i nie istniejący, jasny i niejasny; odwrotnymi mają być takie terminy, które również i w formach pozytywnych wyrażają przymioty przeciwne, na przykład; światło i ciemność, prosty i złożony. Uważane z punktu logicznego rozróżnienie to, mające zasadę bytu w języku, znika; ciemność jest to negatywny termin światła, jest to nie światło; podobnież „złożony” jest to negatywny termin prostego.

Zauważmy tu, że nie należy mieszać bytności lub niebytności przymiotu ze stopniem tegoż przymiotu. Mniejszy nie jest negatywnym terminem większego. Mniejszy i większy są względem siebie odwrotnymi, lecz przypuszczać każą drugą alternatywę: równy. Przeciwnie, kiedy idzie o bytność lub niebytność przymiotu, niema środka; takimi są terminy; metaliczny i nie-metaliczny, kręgowy i nie kręgowy. Każdy termin pozytywny ma pobocznie do siebie, w myśli, jeśli nie w słowniku, odpowiedni termin negatywny.

Comments

  1. By Reklama