Logika formalna zbiór wpisów

O zdaniach – sądach cz. 1

Pojęcia są to tylko materiały myśli; niema jeszcze myśli, jeżeli ograniczamy się na rozważaniu idei wyosobnionych jedna od drugiej i niejako krążących bez związku: człowiek, dobro, trójkąt, równokątny, platyna, rozpuszczalny. Myślenie zaczyna się z twierdzeniem. Skutek twierdzenia jest ten: łączy idee przedstawione umysłowi oddzielnie: człowiek Jest dobry, platyna Jest rozpuszczalna, ten trójkąt równokątny. Twierdzenie jest […]

Określenie pojęć i terminów cz. 3

Mają więc oba ten sam zakres, są równoważnymi, a więc jedno może być podstawione zamiast drugiego w formułach językowych; mogę powiedzieć zarówno: ludzie są zwierzętami ssącymi dwuręcznymi, albo ssące dwuręczne są ludźmi. Wynikają stąd dwa zasadniczo prawidła określenia: Określenie powinno przypadać do całej określonej; Określenie powinno przypadać do samej tylko określonej. Pierwsze prawidło jest wynikiem […]

Określenie pojęć i terminów cz. 2

Gdyby, określając jakąkolwiek ideę, chciano przytoczyć tylko pewną cechę, pozwalającą wyróżnić ją od wszystkich innych idei, dosyć by było wskazać jej różnicę specyficzną; lecz określać, nie jest to tylko dołączać do każdej idei wyróżniające zdanie: jest to zakreślić jej granicę. Rodzaj więc powinien wchodzić w formułę określenia, ponieważ jest on niejako materiałem, w którym wycinają […]

Określenie pojęć i terminów cz. 1

Wiemy, że pojęcia ogólne rozdzielają się na rodzaje o coraz obszerniejszym zakresie, aż do summum genus. Tym sposobem każde z nich ma, w hierarchicznym systemie pojęć, oznaczony obwód. Oznaczyć obwód idei, jest to określić tę ideę i wyrażający ją termin. Wynika stąd, że dla określenia idei, potrzeba wypowiedzieć jej treść. Oto na przykład pojęcie – […]

Klasyfikacja i podział pojęć cz. 6

Wynika stąd, że można postawić pewne stopnie ogólności i podrzędności pomiędzy ideami oderwanymi tego samego rzędu. I tak: zielony, biały, niebieski, i t. p. są gatunkami koloru; kolor sam jest gatunkiem przymiotów fizycznych; przymioty fizyczno są znów gatunkiem ogólnych własności ciał. Klasyfikacja prowadzi nas do podziału. Podział logiczny jest to operacja, za pomocą której odróżniamy […]

Klasyfikacja i podział pojęć cz. 5

Przypadłości przeciwstawiamy istotę rzeczy; przymiotom przypadłościowym – przymioty istotne. Istota pojęcia niczym innym nie jest, jak tylko całością stałych przymiotów wszystkich indywiduów, tom pojęciom oznaczanych, to jest rodzajem i różnicą specyficzną. Kiedy więc przypadłość zmienia się i znika, tymczasem istota pozostaje niezmienną; człowiek ulega kolejom lat nie przestając być człowiekiem. zestaw wkrętaków izolowanych Prowadząc rzecz […]

Klasyfikacja i podział pojęć cz. 4

Jeżeli zrozumieliśmy wyłożone dotąd szczegóły o logicznym układzie klasyfikacji, łatwo będzie nam zrozumieć, co logicy nazywali różnicą specyficzną. Wszystkie gatunki, podchodzące pod ten sam rodzaj, mają wspólne pewno przymioty, te samo, które stanowią rodzaj; lecz zlałyby się z sobą, gdyby się nie różniły przymiotami własnymi. Zbiór tych przymiotów, które przybywają do rodzaju i tym sposobem […]

Klasyfikacja i podział pojęć cz. 3

I odwrotnie, pojęcie, które, pod danym rodzajom, uważamy za gatunek, jest znów rodzajom w stosunku do pojęć, w których treści zawartym jest wraz z innymi przymiotami o mniejszym zakresie; ptak, gatunek rodzaju kręgowców, jest tym sposobom rodzajem w stosunku do gatunków; drapieżny, wróblowaty, grzebiący, brodzący, czołgacz, płetwonogi. Przeprowadzki Ruda Śląska cennik Klasyfikacja więc unadrzędnia gatunki […]

Klasyfikacja i podział pojęć cz. 2

Zwierzę ssące, ptak, płaz, ryba, żaba są gatunkami w stosunku do kręgowca; okrąg koła, elipsa, parabola, hyperbola, linia spiralna są gatunkami w stosunku do linii krzywej, a kręgowiec jest rodzajem w stosunku do ssącego, ptaka, płaza, ryby, żaby; podobnież linia krzywa w stosunku do okręgu koła, elipsy, hyperboli, paraboli. Rodzaj tedy może być wyrzeczonym o […]

Klasyfikacja i podział pojęć cz. 1

Nasze rozmaite pojęcia nie mają jednej i tej samej treści, ani jednego zakresu. Wynika stąd, że dadzą się podzielić na grupy podług pewnej hierarchii, której stopnie oznaczone są samymi stopniami ich zakresu. I tak zwierzę ma większy zakres, aniżeli kręgowe i niekręgowe; kręgowe większy aniżeli ssące, ptak, ryba, płaz i żaba; ptak większy zakres aniżeli […]